الشيخ ناصر مكارم الشيرازي ( تدوين سيد محمد عبد الله زاده )
52
گفتار معصومين ( ع ) ( فارسى )
خداوند در قرآن از غيبت نهى كرده و مىفرمايد : « يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيراً مِّنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ وَلَا تَجَسَّسُوا وَلَا يَغْتَبْ بَّعْضُكُمْ بَعْضاً أَيُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَنْ يَأْكُلَ لَحْمَ أَخِيهِ مَيْتاً فَكَرِهْتُمُوهُ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ رَّحِيمٌ » . « 1 » خداوند در اين آيه غيبت را به خوردن گوشت برادر مرده تشبيه مىكند كه اين زشتى فوق العادهء غيبت و گناه عظيم آن را مىرساند . در شأن نزول جملهء « لَايَغْتَبْ بَّعْضُكُمْ بَعْضاً » آمده كه اين آيه دربارهء دو نفر از اصحاب رسول خدا صلى الله عليه و آله است كه رفيقشان سلمان را غيبت كردند ، زيرا او را خدمت پيامبراكرم صلى الله عليه و آله فرستاده بودند تا غذايى براى آنها بياورد ، پيامبراكرم صلى الله عليه و آله نيز سلمان را سراغ اسامة بن زيد كه مسئول بيتالمال بود فرستاد ، اسامه گفت : الان چيزى ندارم ، آن دو نفر از اسامه بدگويى كردند و گفتند : او بخل ورزيده و دربارهء سلمان هم گفتند : اگر او را به سراغ چاه سميحه ( چاه پر آبى بود ) بفرستيم آب آن خشك خواهد شد . سپس خودشان به راه افتادند تا نزد اسامه بيايند ، و دربارهء موضوع كار خود تجسّس كنند ، پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : من آثار خوردن گوشت در دهان شما مىبينم ، عرض كردند : اى رسول خدا ما امروز مطلقاً گوشت نخوردهايم . فرمود : آرى گوشت سلمان و اسامه را خوردهايد و آيه نازل شد و مسلمانان را از غيبت نهى كرد . « 2 » علاج غيبت و توبهء آن : « غيبت » مانند بسيارى از صفات ذميمه تدريجاً به صورت يك بيمارى روانى در مىآيد ، به گونهاى كه غيبت كننده از كار خود لذّت مىبرد ، و از اين كه پيوسته آبروى اين و آن را بريزد احساس رضا و خشنودى مىكند ، و اين يكى از مراحل بسيار خطرناك اخلاقى است . اينجاست كه غيبت كننده بايد قبل از هر چيز به درمان
--> ( 1 ) حجرات ، آيهء 12 . ( 2 ) تفسير مجمع البيان ، ج 9 ، ص 135 ؛ « قرطبى » در تفسير خود اين شأن نزول را با تفاوتى نقل كرده است .